Egyptologie voor iedereen

Categorie: Musea Pagina 2 van 6

Nieuws uit Egypte

Cairo

We wachten al jaren met smart op de opening van het Grand Egyptian Museum, maar door geldgebrek, revoluties en pandemieën is dit moment steeds uitgesteld. Nu heeft Zahi Hawass verklaard dat de opening zal plaatsvinden op 4 november 2022. Datzelfde jaar zal het 100 jaar geleden zijn dat het graf van Toetanchamon is ontdekt door Howard Carter en 200 jaar sinds de ontcijfering van de steen van Rosetta door Champollion.

Het GEM in aanbouw (foto)

Tijd voor een feestje dus. De opening van het GEM zal dan ook gepaard gaan met een tien dagen durend festival en het debuut van de opera ‘Toetanchamon’, waaraan de archeoloog Hawass zelf meegeschreven heeft. Waar een Egypte-liefhebber drie dagen nodig had om het oude museum aan het Tahrirplein grondig te bekijken, zegt Egyptologieprofessor Ahmed Badran dat je voor de 500.000 m2 van het GEM wel zeven dagen kunt uittrekken. Voor de meer toeristisch ingestelde bezoeker is er ook een korte route beschikbaar, wat het museum goed te combineren maakt met de naastgelegen piramides van Giza. Het museum zal alleen al 2000 nog niet eerder geziene objecten tonen uit de grafinhoud van Toetanchamon.

Steeds meer objecten worden getransporteerd naar het nieuwe museum, zoals de zonneboot van Cheops, zes beelden van koning Sesostris I en een offertafel van Mentoehotep II. Maar wat blijft er te zien in het oude museum? Daar zullen de grafschatten van Tanis de oude Toetanchamon-vleugel gaan opvullen. Deze verzameling van sieraden, kronen, gouden maskers en zilveren kisten doet bijna niet onder voor die van de jonge koning, maar de ontdekking ervan door Pierre Montet werd overschaduwd door de Tweede Wereldoorlog.

De zilveren kist van Shoshenq II (foto)

De rest van het museum zal in samenwerking met enkele buitenlandse musea (waaronder het RMO in Leiden) een (gedeeltelijk) nieuwe inrichting krijgen, waarbij meer thematisch dan chronologisch wordt gewerkt. Ook zijn er berichten dat het museum beter toegankelijk wordt gemaakt voor mensen met een (lichamelijke) beperking.

Het derde grote museum in Cairo, het National Museum for Egyptian Civilization (NMEC), wordt inmiddels drukbezocht, en wel vooral door Egyptische bezoekers. Het is de grote trots van directeur Ahmed Ghoneim en werd in april dit jaar met veel bombast geopend tijdens de mummieparade die live op internet te volgen was. Het museum bevat smaakvol ingerichte vitrines met objecten uit alle stadia van de Egyptische beschaving: van de predynastische tot de Islamitische periode. Ook hier worden thema’s gepresenteerd zoals moederschap, voedsel, medicijnen en muziek. De mummies hebben een speciale zaal gekregen. Er is gebruikt gemaakt van moderne technologie om het museum voor de vele obligatoire schoolkinderen interactiever te maken. Verder bevat het complex een theater voor muziek en andere optredens, en laboratoria voor de restauratie van objecten. Interessant is dat het museum zich door de lockdown meer op Egyptische bezoekers dan op buitenlandse toeristen is gaan richten, waarbij ook de jongere generaties niet worden vergeten.

In het NMEC (foto)

Saqqara

Het belangrijkste nieuws uit Saqqara is dat de zuidtombe van de trappenpiramide van Djoser is geopend voor bezoekers. De restauratie begonnen in 2006 is inmiddels voltooid. De bezoeker kan nu zelf afdalen in de gangen, de granieten sarcofaag van dichtbij bekijken en de restanten zien van de prachtige faience tegeltjes die Djoser’s grafkapel sieren. Alles is veilig gemaakt voor bezoekers en goed verlicht. Ondergetekende kan niet wachten om dit grafcomplex te bezoeken!

Luxor

In de omgeving van Luxor begint het archeologische en toeristische seizoen weer aan te vangen ondanks corona. Enkele opgravingen zijn weer aan de gang, zoals het South Asasif en Ankhhor project. Verder zijn er zowel renovatieplannen als controverse: wederom wil men van Luxor één groot openluchtmuseum maken, maar hierdoor werd o.a. een prachtig 120 jaar oud huis gesloopt. De vraag is dus welk erfgoed het gouvernement van Luxor precies wil bewaren: alleen het faraonische, en mag daarvoor andere historische architectuur worden gesloopt?

Het Andraeos paleis voor de sloop

In de Karnaktempel is men in ieder geval bezig met kosmetische werkzaamheden, waarbij voor het eerst de prachtige kleuren van enkele zuilen aan het licht komen. Ook is er een monumentale architraaf gevonden van Thoetmosis III tijdens het vrijmaken van de Sfinxenlaan tussen de tempels van Karnak en Luxor. De bedoeling is dat men uiteindelijk over deze weg van de ene naar de andere tempel kan lopen, en dat de inauguratie hiervan ook weer gepaard gaat met een parade. Deze parade moet iets weg gaan hebben van het vroegere Opetfestival, dus we zijn uiteraard erg benieuwd.

Kleur op de zuilen in Karnak! (foto met dank aan Mohamed A. Fahmy)

Alexandrië

In Alexandrië zijn resten gevonden van een woonwijk uit de Grieks-Romeinse periode, bewoond tussen de tweede eeuw voor Chr. en de vierde eeuw na Chr. De wijk had toen al riolering en een systeem van cisternes en waterputten. Er zijn aardewerken potten en lampen gevonden, en kapellen waarin de godinnen Athene en Dimitra werden vereerd. De wijk had een markt en werkplaatsen waar onder andere beeldjes werden geproduceerd van goden, helden en andere ‘celebrities’. Andere vondsten zoals gewichten van een weefgetouw en visnetten wijzen op industriële activiteiten. De opgravingen duren negen maanden en de site zal in kaart gebracht worden met 3D technologie.

Archeologische resten van de woonwijk in Alexandrië (foto)

Reizen naar Egypte

Waarschijnlijk heeft u gemerkt dat Egypte door Engeland van de rode lijst is gehaald. Volgens het Nederlandse reisadvies is Egypte nog grotendeels oranje.

Inmiddels boeken alweer meer mensen een reis naar Egypte en het lijkt erop dat er toch een toeristisch seizoen zal zijn. Mocht u op reis gaan, controleer dan goed wat de regels zijn en of u de juiste documenten bij zich heeft. Voor Egypte geldt bijvoorbeeld alleen een geprint vaccinatiebewijs (de app volstaat niet), waarbij de laatste prik ten minste 14 dagen van tevoren is toegediend. Indien u slechts één vaccinatie heeft gehad is een PCR-test alsnog vereist, behalve als het om het Janssen-vaccin gaat, waarbij een enkele prik volstaat. In Egypte zijn mondkapjes verplicht op luchthavens, in musea en in taxi’s. Ook bij terugkomst in het thuisland is een coronabewijs nodig. Controleer daarnaast goed waar u voor verzekerd bent in het geval van een oranje reisadvies.

Mocht u naar Egypte gaan: wees voorzichtig en veel reisplezier!

Museumnieuws

In het Louvre in Parijs zijn de eerste drie gerenoveerde zalen van de Egyptische afdeling heropend, met onder andere de mastaba van Akhethetep. De mastaba werd gepresenteerd op de 200e geboortedag van Auguste Mariette, de ontdekker van de necropool van Saqqara waar de grafkapel is opgegraven. Het ‘object’ kwam al in 1903 naar het Louvre en pas in 1996 zijn opgravingen verricht in Saqqara om de oorspronkelijke architecturale context te bestuderen. De kapel is gerestaureerd dankzij een inzamelingsactie gestart in 2017.

In een kleine tentoonstelling in het Neues Museum in Berlijn wordt tot 16 januari 2022 het thema Oudegyptische muziek behandeld. Er zijn muziekinstrumenten te bewonderen en afbeeldingen van muzikanten in reliëfs en grafschilderingen. Een speciale muzikale dag wordt georganiseerd om de tentoonstelling af te sluiten.

Lier uit het Dal der Koningen, 18e dynastie (Neues Museum)

In het Fitzwilliam Museum in Cambridge vindt tot eind augustus een tentoonstelling plaats getiteld Scent from Nature: Beauty’s botanical origins. Hier zijn o.a. waterverftekeningen van de botanische collectie te zien, maar ook parfumflesjes uit het Oude Egypte en Griekenland.

Het Archeologisch Museum in Bologna heeft de komende jaren een bijzondere gast: een meer dan 2 meter hoog zitbeeld van Sakhmet, de angstaanjagende godin met de kop van een leeuwin en het lichaam van een vrouw. Het beeld is afkomstig van het Egyptisch Museum in Turijn en maakt deel uit van een tentoonstelling over Sakhmet door Daniela Picchi.

Koning Amenhotep III van de 18e dynastie liet honderden Sakhmet-beelden oprichten in de Moet-tempel van Karnak en zijn eigen dodentempel in Westelijk Thebe. Dit om de woeste godin te kalmeren en welvaart en gezondheid af te dwingen.

Meer tentoonstellingen

Frankrijk

Aix-en-Provence – Musée Granet (tot 26 september 2021)
Pharaon, Osiris et la momie: l’Egypte ancienne à Aix-En-Provence

Vif – Musée Champollion (tot 21 november 2021)
Restituer l’Égypte Antique: Voyage architectural, de Jean-Claude Golvin á Assassin’s Creed

Clermont-Ferrand – Musée Bargoin (tot 9 januari 2022)
Traits d’Égypte, Marcelle Baud (1890-1987)

Italië

Bologna – Civico Museo Archeologico (tot 30 januari 2022)
Sotto il cielo di Nut – Egitto Divino

Museumnieuws

Bent u (bijna) ingeënt en klaar om weer eens een museum van binnen te zien? Er zijn diverse tentoonstellingen in binnen- en buitenland om deze zomer te ontdekken.

Nederland

Het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is weer geopend! Met twee prachtige tentoonstellingen: Doggerland en Tempels van Malta, beide tot 31 oktober te zien. Geen Egypte voor de verandering, maar wel zeer de moeite waard. Voor de kinderen is er nog het interactieve Op zoek naar Toetanchamon. Maar ook de vaste opstelling zult u al die tijd gemist hebben.

Een lezing over Doggerland door Luc Amkreutz kunt u hier terugkijken.

Mesolitische jagers | illustratie © Kelvin Wilson voor Rijksmuseum van Oudheden

Ook het Allard Pierson in Amsterdam opent zijn deuren weer, nadat we zijn zoet gehouden met een aantal lunchlezingen die u online kunt terugkijken. Bijvoorbeeld deze van conservator Ben van den Bercken over dierenmummies:

In het Allard Pierson kunt u tot 29 augustus de tentoonstelling Godinnen van de Art Nouveau bekijken, maar ook de nieuwe vaste presentatie Van Nijl tot Amstel.

Duitsland

In de James-Simon-Galerie in Berlijn is tot 12 september de tentoonstelling Achmîm: Ägyptens vergessene Stadt te zien. De 6000-jarige geschiedenis van deze stad wordt daarin belicht. Cultusplaats van de vruchtbaarheidsgod Min en vandag de dag nog steeds een centrum van textielproductie. Enkele bekende personen uit de Egyptische geschiedenis, zoals Teje, de moeder van Achnaton, en farao Eje, komen hier vandaan.

Meer over Achmim
Publicatie bij de tentoonstelling

Model van een bakkerij, 11e dynastie © Staatliche Museen zu Berlin, Ägyptisches Museum und Papyrussammlung / Foto: Sandra Steiß

Frankrijk

In het plaatsje Vif is op 5 juni het Musée Champollion geopend, gewijd aan de vertaler van het hiërogliefenschrift. Het museum beslaat drie verdiepingen en heeft 85 oudheden te leen van het Louvre.

In het Musée Victor Hugo in Villequier is tot 31 oktober de tentoonstelling Voyage(s) en Orient: Voyages de Normands au XIXe siècle te zien. Het gaat over het beeld dat reizigers als Maxime du Camp, Camille Saint-Saëns en Victor Hugo van het Midden-Oosten hadden, getoond aan de hand van teksten, tekeningen en correspondentie.

Tjeschië

In het Národní muzeum in Praag is de tentoonstelling Kings of the Sun verlengd tot 30 september. Dit project documenteert de archeologische ontdekkingen gedaan door Tsjechische Egyptologen, veelal in de necropool van Abusir. Met bruiklenen uit het Egyptisch Museum in Cairo en diverse musea in Duitsland.

Deze tentoonstelling geeft een beeld van de zonnekoningen uit de 5e dynastie, die niet alleen piramidecomplexen bouwden maar ook zonnetempels aanlegden in Abusir. In de schaduw van deze monumenten bouwden de hoge ambtenaren van de Egyptische elite hun prachtig gedecoreerde mastaba-tombes. Een tentoonstelling die ik zelf nog graag zou bezoeken!

Pagina 2 van 6

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén