Egyptologie voor iedereen

Auteur: Nicky Pagina 1 van 18

Nieuws uit Egypte

Caïro

De bouw aan het Grand Egyptian Museum in Giza is volgens nieuwsmedia voor 97% afgerond. Het moet het grootste museum in de wereld worden gewijd aan één beschaving en zou dit jaar dan eindelijk open gaan.

Meer dan 50.000 artefacten zijn hier straks te zien, inclusief de volledige collectie uit het graf van Toetanchamon. De coronacrisis was het meest recente obstakel op de weg naar dit nieuwe museum. Ook Japan heeft flink geïnvesteerd in het realiseren van deze Egyptische droom.

Wat natuurlijk niet mag ontbreken is een kabelbaan om toeristen van hun hotel onderaan het plateau richting de piramides te brengen… Ook wordt er een zogenaamde ‘hangende obelisk’ geïnstalleerd.

Ook het National Museum of Egyptian Civilization in Fustat wordt in gereedheid gebracht voor de terugkeer van toeristen. De straten worden schoongeveegd en er is meer beveiliging aanwezig. Hier zullen straks de mummies liggen uit het oude Egyptische Museum aan het Tahrirplein.

Luxor

In de Vallei der Koningen wordt de tombe van Ramses I heropend na restauratiewerkzaamheden. De minister van Toerisme en Oudheden, Dr. Khaled El Enany, heeft het graf zelf geïnspecteerd. De vloeren zijn gerepareerd en de wanden vrijgemaakt van vogel- en vleermuispoep.

Het graf bevat bijzondere afbeeldingen uit het zogenaamde Poortenboek, een van de onderwereldboeken. Ramses I was de eerste koning van de legendarische 19e dynastie die een hele rits Ramsessen voortbracht.

De tombes in de Vallei der Koningen zijn roterend geopend. Er doen berichten de ronde dat het graf van Ramses IV nu sluit voor conservering.

De minister in het graf van Ramses I

Beni Hassan

In Midden-Egypte wordt gewerkt aan een verbeterde bezoekerservaring. Een delegatie van het Ministerie van Oudheden en het NVIC (Nederlands-Vlaams Instituut in Cairo) bezocht hiervoor Beni Hassan. Op die site komen informatieborden, toiletten en een cafetaria. Het museum in de nabijgelegen stad Minya komt daarbij ook aan bod voor een toeristische upgrade.

In Beni Hassan bevinden zich de tombes van de edelen uit het Middenrijk, die imposante rotsgraven aanlegden. Deze waren gedecoreerd met scènes uit het dagelijks leven zoals worstelen, woestijnjacht en de beroemde Hyksos-scène.

Woestijnjacht en Hyksos in het graf van Chnoemhotep in Beni Hassan

Alexandrië

In de Egyptische havenstad gaat een nieuw project van start om het onderwatererfgoed te beschermen en op te graven. Dit wordt gedaan in samenwerking met UNESCO. Het deel van de haven dat nu onder water ligt bevatte eens de koninklijke vertrekken uit de Ptolemeïsche periode. Er zal een speciaal museum worden gebouwd om deze onderwaterschatten te huisvesten.

Bronnen:
Egypt Today | Daily News Egypt | See News | Egypt Today | Al Monitor

De bavianen van Poent

De locatie van het land Poent is een goed bewaard Egyptologisch raadsel. We weten dat de Egyptenaren al tijdens het Oude Rijk met dit land handelden om luxegoederen te verkrijgen zoals wierook, goud, luipaardvellen (vooral in zwang bij priesters) en levende bavianen. Maar waar lag het precies? Verschillende locaties zijn geopperd, van de Rode Zeekust ten zuidoosten van Egypte tot Zuid-Arabië.

Een nieuwe studie van gemummificeerde bavianen toont aan dat de dieren uit het moderne Ethiopië, Eritrea, Djibouti, Somalië en Jemen komen. De bavianen zijn in Egyptische tempels en tombes gevonden, en zijn onderzocht door middel van isotopenanalyse. Dit soort onderzoek geeft inzicht in het voedsel wat de dieren aten en de omgeving waarin ze zijn opgegroeid.

Gemummificeerde baviaan uit de Tempel van Chonsoe in Karnak (British Museum EA6736)

De Egyptenaren waren zeevaarders. Reliëfs in de dodentempel van koning Hatsjepsoet in Deir el-Bahari (Luxor) tonen zeeschepen volgeladen met handel. Bavianen klimmen in het tuigage. Op de oever staat de imposante koningin van Poent, achter haar zijn huizen op palen te zien. Naast bavianen worden ook bomen met kluit en al in de boten geladen, waarmee Hatsjepsoet een boomgaard zou aanleggen bij haar tempel.

De zeeschepen van Hatsjepsoet vervoerden levende bavianen

Bavianen waren belangrijk voor de Oude Egyptenaren. De schrijversgod Thoth werd naast zijn gedaante als ibis ook als baviaan afgebeeld. In Hermopolis, waar deze god vereerd werd, stonden twee gigantische bavianenbeelden. Ze werden ook geassocieerd met de zonnegod Ra omdat ze ‘s ochtends met veel kabaal de zonsopkomst verwelkomden. In Ouderijks mastaba’s zien we politieagenten afgebeeld op de markt die met behulp van bavianen de orde bewaken.

Beeld van de god Thoth in Hermopolis

De gemummificeerde bavianen die zijn onderzocht stammen uit het Nieuwe Rijk en de Ptolemaeïsche Periode. Twee soorten zijn aangetroffen: Papio hamadryas en Papio anubis. Exemplaren van de eerste soort kunnen worden herleid naar het gebied van Eritrea, Ethiopië of Somalië (het potentiële Poent). De tweede soort werd in Egypte gefokt om te worden gemummificeerd en verkocht aan pelgrims als votiefgaven (offers) aan de godheid.

Oorspronkelijk artikel

De vader van de Egyptologie

Op deze dag in de geschiedenis werd Jean-François Champollion geboren, en wel op 23 december 1790. In het Franse plaatsje Figeac groeide hij op als talenwonder. Zijn oudere broer nam hem mee naar Parijs op zijn vijftiende waar hij Koptisch leerde, de taal van de eerste Christenen in Egypte. Omdat hij een grote interesse had in het Oude Egypte besloot hij zich bezig te houden met het nog onvertaalde hiërogliefenschrift. De in Egypte gevonden Steen van Rosetta zou hem daarbij helpen.

Jean-François Champollion (Wikimedia)

Deze steen, onderdeel van een groter decreet uitgevaardigd door koning Ptolemaeus V, was drie keer beschreven met dezelfde tekst: in hiërogliefen, Demotisch en Oudgrieks. Oudgrieks kon men in Champollion’s tijd lezen, dus de rest van de stèle zou ook vertaalbaar moeten zijn. De steen werd gevonden tijdens de campagne van Napoleon Bonaparte in Egypte, in het jaar 1799. De steen zou ingemetseld hebben gezeten in de muur van een fort bij het plaatsje Rashid (Rosetta) in de Nijldelta. Toen Napoleon werd verslagen kwam de steen in Britse handen terecht.

De Steen van Rosetta in 3D

Niet alleen Champollion was bezig met het ontcijferen van het hiërogliefenschrift. Ook een Engelse geleerde, Thomas Young, droeg zijn steentje bij. Hij las de naam ‘Ptolemaeus’ in een van de cartouches (ring geschreven rond koningsnamen). Champollion kwam er vervolgens achter dat de hiërogliefen geen symbolische betekenis hadden, zoals altijd gedacht, maar een weergave waren van klanken. In 1822 presenteerde hij zijn ‘alfabet’ in de Academie des Inscriptions et Belles Lettres in Parijs.

Het ontcijferde alfabet (© British Museum)

In 1828 vertrok Champollion naar Egypte om zijn theorie over de hiërogliefen op echte monumenten los te laten. Hij bezocht Memphis, Saqqara en Giza, en reisde toen door met twee boten naar Dendera en Thebe. Per boot en kameel ging de tocht verder naar Elefantine en Philae. Hij reisde nog zuidelijker naar Abu Simbel, en draaide pas om bij Wadi Halfa. In een brief naar huis schreef hij: “Nu we de Nijl gevolgd hebben van zijn monding tot de tweede cataract, ben ik trots te melden dat er niets is aan te merken op ons werk. Ons alfabet is goed.”

Met de wetenschap van de Egyptologie begon echter ook de destructie van Egyptische oudheden: Champollion schroomde niet om een stuk muur uit het graf van Seti I te breken. Het paneel bevindt zich nu in het Louvre. Desondanks wordt Champollion de ‘vader van de Egyptologie’ genoemd. In 1831 werd hij benoemd tot hoogleraar, maar slechts een jaar later overleed hij. Hij ligt begraven op de Parijse begraafplaats Père-Lachaise, waar een obelisk zijn graf siert.

Het paneel uit het graf van Seti I wat zich in het Louvre bevindt (© Louvre)

Pagina 1 van 18

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén