Archief van
Categorie: Nieuws

Grote ontdekking in Saqqara

Grote ontdekking in Saqqara

Zoals je misschien hebt gemerkt zijn er in Saqqara een groeiend aantal sarcofagen ontdekt. Eerst spraken de berichten over meer dan 13 kisten, nu zijn het er al 59. Het idee dat er niets meer te ontdekken valt in Egypte is zo in ieder geval weersproken. Maar waar komen al deze sarcofagen vandaan, en wat vertellen ze ons over de gebruiken van de Oude Egyptenaren?

Al op 6 september kwam het bericht dat er meer dan 13 intacte, nog gesloten kisten waren gevonden in Saqqara, ‘de eerste stap naar een enorme ontdekking’ die binnenkort zou worden bekendgemaakt. De kisten kwamen uit een 11 meter diepe schacht, waarin ook drie verzegelde nissen waren aangetrokken. De kisten, die op elkaar gestapeld lagen, zouden 2500 jaar oud zijn en nog wat van hun originele kleur bewaard hebben. Ze waren nog ongeopend sinds hun begrafenis in de schacht.

Een graf met intacte kisten

Een van de kisten toont de hemelgodin Noet aan de binnenkant van het deksel, zich uitstrekkend over de overledene terwijl ze de zon opslokt om deze bij aanvang van de nieuwe dag te baren. Haar lichaam is overdekt met sterren.

Hemelgodin Noet

Onthulling

Op 3 oktober werd bekend gemaakt dat het om 59 intacte kisten zou gaan uit de 26e dynastie. Tijdens een drukbezochte persconferentie werd een van de kisten live geopend door de minister van oudheden, Khaled El-Enany. Hij benadrukte dat de kisten naar het nieuwe Grand Egyptian Museum werden gebracht om te worden tentoongesteld naast de eerder ontdekte Assasif-achette.

Het openen van de kist

De kisten behoren toe aan priesters en hoge ambtenaren uit de 26e dynastie, tussen 664-525 v.Chr. voor de Perzen het Egyptische rijk veroverden. Het was een stabiele periode met een rijke materiële cultuur, die terug te zien is in de graven. De meeste kisten bevatten daadwerkelijk mummies en zijn dus niet leeggeroofd.

Daarnaast werden 28 beeldjes gevonden van Ptah-Sokar, de belangrijkste god van Saqqara, en een bronzen beeldje van de god Nefertoem behorende aan een priester. Ook werden amuletten en shabti’s gevonden, die de overledenen moesten beschermen en vergezellen naar het hiernamaals.

Tijdens de onthulling

Graflandschap

Sinds de vroegste periode van de Egyptische geschiedenis is Saqqara een van de belangrijkste begraafplaatsen van Memphis, dat de hoofdstad was tijdens het Oude Rijk maar ook daarna een belangrijke religieuze en administratieve rol vervulde. Het bekendste monument in Saqqara is de trappenpiramide van Djoser (ca. 2700 v.Chr.), het eerste monumentale grafcomplex dat geheel in steen werd uitgevoerd. Daarna zouden nog diverse koningen er hun piramiden bouwen en in de schaduw daarvan hoge ambtenaren hun zogenaamde mastaba-graven, vaak met een gedecoreerde grafkapel waarin geofferd kon worden.

Het grafcomplex van Djoser

Ook tijdens het Nieuwe Rijk (ca. 1550-1077 v.Chr.) liet een deel van de elite zich in Saqqara begraven, hoewel de farao’s van die tijd verborgen tombes aanlegden in de Vallei der Koningen bij Luxor. Tijdens de 26e dynastie was Saqqara opnieuw een populaire funeraire bestemming, toen men diepe schachten aanlegde om grafrovers op afstand te houden. In het geval van de priesters en ambtenaren in de pas ontdekte grafschacht is dat ten minste ten dele gelukt…

Bronnen:
Bericht 6 september | 3 oktober

Textiel, Romeinen en glas

Textiel, Romeinen en glas

Vorige week ben ik voor het eerst weer naar Leiden en het RMO geweest. Het was rustig ondanks dat de El Cid bezig was (de intreeweek voor nieuwe studenten). Het museum zelf is gelukkig ruim opgezet, met een gehele rondgang aan tentoonstellingsruimte zodat je altijd meer ziet dan waar je misschien voor gekomen bent.

In de tentoonstelling Textiel uit Egypte kun je zowel Koptische weefsels vinden als moderne textielkunst. De mix is erg leuk gedaan. Er is in de archeologie van oudsher opvallend weinig aandacht voor een zo belangrijk gebruiksvoorwerp. Wel sieraden en zwaarden, maar weinig textiel. Terwijl het toch een van de dingen is die ons tot mens maakt, waar je je identiteit of religie mee uitdrukt en waar je aan gehecht raakt.

Happy Socks uit het oude Egypte

De oude Egyptenaren gebruikten kilometers linnen, niet in de laatste plaats om hun doden in te begraven. Als archeoloog in Egypte waad je soms door een brij van menselijk botmateriaal, mummiewindsels en organisch stof zonder daar al te veel bij stil te staan. Hier en daar vind je een prachtig stukje versierde Koptische stof.

Moderne dierenmummies (geen dieren zijn gewond tijdens het maken van dit kunstwerk)

Hoewel weven een belangrijk onderdeel moet hebben gevormd van de Oudegyptische economie wordt de ambacht niet afgebeeld in Ouderijks tombes. Wel wordt het verbouwen van vlas (de grondstof voor linnen) weergegeven en de betaling in sieraden aan de vrouwelijke weefsters die hun balen stof komen afleveren. Pas vanaf de Eerste Tussenperiode en tijdens het Middenrijk komen weefscènes in zwang.

Weefscène in het graf van Khnumhotep (bron)

Op een facsimile (kopie) van een schildering in het graf van Khnumhotep in Beni Hasan is een groep weefsters afgebeeld. De vrouw rechts is aan het spinnen met twee spintollen tegelijk. De zittende vrouw links van haar is draad aan het draaien. De vrouwen uiterst links bedienen een weefgetouw, terwijl een goedgevulde opzichter toekijkt.

Naast de tentoonstelling over Textiel in Egypte kun je Romeinse vondsten en een restant van de eerdere glastentoonstelling bekijken. Het tentoonstellingsboek is gratis online te lezen.

Egyptisch glas

Nieuws uit Grieks-Romeins Egypte

Nieuws uit Grieks-Romeins Egypte

Langs de weg die de tempels van Karnak en Luxor verbindt zijn archeologische resten uit de Late en Grieks-Romeinse Periode aangetroffen, waaronder een grote mudbrick muur en pottenbakkersovens. Een andere zandstenen muur moet het gebied hebben beschermd tegen wisselende waterniveaus tijdens de jaarlijkse Nijloverstroming.

Bron: Egypt Today

Alexandrië museum

Het Grieks-Romeinse museum in Alexandrië gaat naar verluid eind 2020 weer open. Het museum zal plaats bieden aan 50.000 nieuwe artefacten. De oude chronologische weergave van de objecten zal worden losgelaten ten behoeve van een nieuwe, thematische opstelling, met o.a. aandacht voor politieke en economische invalshoeken op de collectie.

Oorspronkelijke bericht

Oude schepen

Onderzoek naar de Mediterraanse havenstad Thonis-Heracleion werpt nieuw licht op het recyclen en offeren van schepen tijdens de Late Periode en het begin van de Ptolemaïsche Periode. In de haven zijn schepen aangetroffen die zijn verlaten, hergebruikt in infrastructuur of zelfs geofferd aan de goden.

De haven van Thonis-Heracleion was belangrijk vanaf de Late Periode, tot de stad werd verwoest door een natuurramp aan het einde van de 2e eeuw n.Chr. De ruïnes verdwenen langzaam in zee, tot onderwaterarcheoloog Franck Goddio de resten in de jaren 1990 opgroef.

In de haven zijn 70 antieke schepen aangetroffen. Een deel hiervan is vergaan in dezelfde ramp die de tempel deed instorten. Andere zijn echter verlaten of hergebruikt. Rond een van de schepen zijn stenen offerplaten met dierenbotten gevonden, en simpula, een soort soeplepels die geassocieerd worden met de festiviteiten rond de wederopstanding van de god Osiris tijdens de Egyptische maand Khoiak. Het zou hier kunnen gaan om een rituele bark waarop het godenbeeld werd vervoerd tijdens rituele feesten.

Oorspronkelijke bericht

Reconstructie van de haven van Thonis-Heracleion (© Franck Goddio)

Virtuele Romeinen

Zin in meer Romeinen? In de game Assassin’s Creed Origins kun je het eindeloze Egyptische landschap en de stad Alexandrië verkennen ten tijde van Cleopatra. In de educatieve Discovery Tour loop je hierbij bovendien geen kans om dood te gaan maar kun je rustig rondkijken (rijden/vliegen/varen) of de vuurtoren beklimmen. De Discovery Tour voor PC is nu maar 10 euro op Steam.

Of speel Romeinen Quest van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en kruip in de huid van een handelaar, rijke dame, soldaat of priesteres. Download de app voor Android | iPhone

De vuurtoren van Alexandrië in Assassin’s Creed Origins (© Ubisoft)